Wypis z rejestru gruntów. Kto go dostanie, a kto nie.

Informacje z ewidencji gruntów są jawne i każdy może żądać ich udostępnienia, ale art. 24 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zawęża krąg osób, którym starosta wyda wypis z danymi właściciela. Kupujący przed umową przedwstępną zwykle w tym kręgu nie jest.

Co zawiera wypis

Operat ewidencyjny składa się z bazy danych oraz ze zbioru dokumentów uzasadniających wpisy. Informacje udostępnia się w pięciu formach wymienionych w art. 24 ust. 3: jako wypisy z rejestrów, kartotek i wykazów, jako wyrysy z mapy ewidencyjnej, jako kopie dokumentów uzasadniających wpisy, jako pliki komputerowe w standardzie wymiany danych ewidencyjnych oraz przez usługi sieciowe.

Wypis dotyczący nieruchomości niesie zwykle oznaczenie działki, jej powierzchnię, oznaczenie użytków i klas gruntów, położenie oraz, jeżeli wydawany jest w trybie ust. 5, dane właściciela lub władającego.

Wypis a wyrys

Wypis to część opisowa: liczby i oznaczenia w formie tabelarycznej. Wyrys to fragment mapy ewidencyjnej z granicami działki. Do postępowań wieczystoksięgowych i do wielu spraw administracyjnych składa się je razem, jako wypis i wyrys.

Wyrys jest o tyle łatwiejszy, że sama geometria działki należy do danych udostępnianych bezpłatnie na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 1 lit. i, o czym piszemy przy numerze działki. Kłopot zaczyna się przy części opisowej z nazwiskiem.

Kto może go dostać

Dwa ustępy, które trzeba czytać razem. Najpierw zasada, art. 24 ust. 2 i ust. 4:

„2. Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne.

4. Każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym.”

A potem zastrzeżenie, art. 24 ust. 5:

„Starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis […]”

Wyliczenie ciągnie się dalej i obejmuje operatorów sieci telekomunikacyjnych i energetycznych, sądy na potrzeby prowadzonych postępowań, a na końcu inne podmioty, które mają w tym zakresie interes prawny.

Co z tego wynika dla kupującego. Osoba, która ogląda mieszkanie i jeszcze niczego nie podpisała, nie jest właścicielem ani władającym, więc nie mieści się w punkcie pierwszym. Nie jest też organem ani operatorem sieci. Pozostaje punkt o interesie prawnym, a interes prawny to nie to samo co interes faktyczny: chodzi o interes wynikający z przepisu prawa, a nie o to, że transakcja jest ważna i chce się mieć pewność. Ocenia go starosta w konkretnej sprawie i my nie przesądzamy, jak wypadnie w Twojej.

Praktyczny wniosek jest jednak jasny: wypis z danymi właściciela najprościej i najszybciej dostaje sam sprzedający. Jeżeli go potrzebujesz, poproś o niego sprzedającego, zamiast liczyć na to, że starostwo wyda go Tobie.

Ile to kosztuje

Opłat za wypisy nie podajemy, bo nie pochodzą one z rozporządzenia, które przeczytaliśmy w całości: wysokość opłat za materiały zasobu wynika z załącznika do Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a wynik zależy od stawek podstawowych, liczby jednostek rozliczeniowych i współczynników korygujących (art. 40d ust. 1 i 2). Podanie tu jednej liczby byłoby zgadywaniem.

Ceny dokumentów, które przeczytaliśmy w całości, czyli odpisów i wyciągów z ksiąg wieczystych, zebraliśmy tutaj.

Gdzie się o niego wystąpić

Do starosty właściwego dla położenia nieruchomości, czyli do wydziału geodezji starostwa powiatowego, a w miastach na prawach powiatu do odpowiedniej komórki urzędu miasta. Nie ma jednego krajowego punktu składania wniosków, a każde starostwo prowadzi własny operat i własną obsługę wniosków.

Ewidencja gruntów a księga wieczysta

To dwa rejestry o różnym celu i różnym organie. Ewidencja opisuje stan faktyczny: gdzie leży działka, jak duża jest, jakie są użytki, co na niej stoi. Księga wieczysta opisuje stan prawny: czyja jest i co ją obciąża. Prowadzi je odpowiednio starosta i sąd rejonowy.

Rozbieżność powierzchni między jednym a drugim rejestrem jest częsta i sama w sobie nie oznacza błędu. Oznacza natomiast pytanie, które zadajesz przed podpisaniem umowy, a nie po. Strukturę księgi wieczystej rozkładamy tutaj, a to, co z rozbieżności wynika dla umowy, opisujemy przy umowie przedwstępnej.